# Jinsi ya kupunguza hatari ya saratani ya matiti

_Unaweza kupunguza hatari ya saratani ya matiti kwa hatua hizi: dumisha uzito unaofaa, fanya mazoezi angalau dakika 150 kwa wiki na epuka pombe au..._

Canonical: https://afya.mywellnesshealth.co.ke/afya/saratani-ya-matiti/kujikinga

Author: Timu ya kliniki ya My Wellness Health, Timu ya kliniki · Reviewed by: Timu ya kliniki ya My Wellness Health on 7 Okt 2026

Last updated: 7 Okt 2026 · Published by My Wellness Health — Preventive Healthcare & Care Navigation

> Unaweza kupunguza hatari ya saratani ya matiti kwa hatua hizi: dumisha uzito unaofaa, fanya mazoezi angalau dakika 150 kwa wiki na epuka pombe au punguza sana. Si kila hali inaweza kuzuiwa, ndiyo maana uchunguzi wa mara kwa mara ni muhimu.

**Visa vipya vya saratani ya matiti nchini Kenya kila mwaka:** 5,822
_Saratani inayoongoza nchini Kenya. IARC GLOBOCAN 2024._

**Saratani ya matiti: kwa ufupi**

| Nani achunguzwe | Huchunguzwaje | Tathmini yetu | Ada |
| --- | --- | --- | --- |
| Wanawake wa miaka 25 hadi 34: uchunguzi wa matiti na mhudumu wa afya kila baada ya miaka 3 | Uchunguzi wa matiti na mhudumu wa afya, mammogram au ultrasound | Tathmini ya hatari ya saratani ya matiti | Tathmini za hatari ya saratani, KES 300 |

## Jinsi ya kupunguza hatari ya saratani ya matiti: maswali yako

**Q: Nawezaje kupunguza hatari ya saratani ya matiti?**

A: Dumisha uzito unaofaa. Fanya mazoezi angalau dakika 150 kwa wiki. Epuka pombe au punguza sana. Usivute sigara. Nyonyesha kwa muda mrefu kadri uwezavyo. Fanya uchunguzi kwa wakati, kwa sababu uchunguzi hugundua saratani mapema.

**Q: Je, inawezekana kuzuia saratani ya matiti kabisa?**

A: Si mara zote. Baadhi ya sababu, kama umri na historia ya familia, haziwezi kubadilishwa, kwa hivyo kugundua mapema kupitia uchunguzi ni muhimu sawa na tabia nzuri za afya.

**Q: Nichunguze dalili zipi?**

A: Dalili zinazostahili kuchunguzwa ni pamoja na uvimbe au unene kwenye titi au kwapani, ambao mara nyingi hauumi; mabadiliko ya ukubwa au umbo la titi; ngozi ya titi kubonyea, kuwa nyekundu au kufanana na ganda la chungwa; na chuchu kubadilika au kuingia ndani.

**Q: My Wellness Health inawezaje kusaidia?**

A: Tathmini ya hatari ya saratani ya matiti ya My Wellness Health (Tathmini za hatari ya saratani, KES 300) huangalia dalili zako, historia na mtindo wako wa maisha, na kukupa ripoti ya hatari yako pamoja na hatua zinazofuata. Mratibu wa huduma atakupigia simu ndani ya saa 2 kukusaidia kupanga uchunguzi unaohitaji katika kituo kinachofaa bajeti na mahali ulipo. Ada za tathmini hazijumuishi gharama za vipimo au mashauriano kituoni.

Ukurasa huu ni taarifa za afya za kukusaidia kuelewa hatari na hatua zinazofuata. Si utambuzi wa ugonjwa na hauchukui nafasi ya kumwona mhudumu wa afya aliyehitimu. My Wellness Health si huduma ya utambuzi: tunakusaidia kuelewa hatari yako na kukuunganisha na uchunguzi na huduma sahihi. Katika dharura, nenda hospitali iliyo karibu au piga 999 au 112. Kama unafikiria kujidhuru, piga simu Befrienders Kenya +254 722 178 177 au Kenya Red Cross bila malipo 1199.

## Sources

- [My Wellness Health](https://www.mywellnesshealth.co.ke/)
- [IARC Global Cancer Observatory, Kenya fact sheet (GLOBOCAN 2024)](https://gco.iarc.who.int/media/globocan/factsheets/populations/404-kenya-fact-sheet.pdf)
- [World Health Organization, Breast cancer fact sheet](https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/breast-cancer)

## Zaidi kuhusu hali hii

- [Dalili za mapema za saratani ya matiti | My Wellness Health](https://afya.mywellnesshealth.co.ke/afya/saratani-ya-matiti/dalili-za-mapema)
- [Sababu za hatari za saratani ya matiti | My Wellness Health](https://afya.mywellnesshealth.co.ke/afya/saratani-ya-matiti/sababu-za-hatari)
- [Uchunguzi wa saratani ya matiti nchini Kenya](https://afya.mywellnesshealth.co.ke/afya/saratani-ya-matiti/uchunguzi)