# Sababu za hatari za kisukari

_Sababu kuu za hatari za kisukari ni unene, hasa tumboni; mzazi au ndugu mwenye kisukari; na umri, hasa kuanzia miaka 35. Miongozo ya Kenya, vyanzo na..._

Canonical: https://afya.mywellnesshealth.co.ke/afya/kisukari/sababu-za-hatari

Author: Timu ya kliniki ya My Wellness Health, Timu ya kliniki · Reviewed by: Timu ya kliniki ya My Wellness Health on 7 Okt 2026

Last updated: 7 Okt 2026 · Published by My Wellness Health — Preventive Healthcare & Care Navigation

> Sababu kuu za hatari za kisukari ni unene, hasa tumboni; mzazi au ndugu mwenye kisukari; na umri, hasa kuanzia miaka 35. Kuwa na sababu ya hatari hakumaanishi utapata kisukari; kunamaanisha uchunguzi ni muhimu zaidi.

**Watu wazima nchini Kenya wenye kisukari:** 2.4%
_Na 3.1% wako katika hatua ya kabla ya kisukari. Utafiti wa Kenya STEPwise 2015._

**Kisukari: kwa ufupi**

| Nani achunguzwe | Huchunguzwaje | Tathmini yetu | Ada |
| --- | --- | --- | --- |
| Kila mtu kuanzia miaka 35: kipimo cha sukari kwenye damu | Kipimo cha sukari baada ya kufunga au HbA1c | Tathmini ya hatari ya kisukari | Tathmini ya shinikizo la damu na kisukari, KES 200 |

## Sababu za hatari za kisukari: maswali yako

**Q: Ni nini huongeza hatari ya kisukari?**

A: Unene, hasa tumboni. Mzazi au ndugu mwenye kisukari. Umri, hasa kuanzia miaka 35. Kutofanya mazoezi. Kisukari wakati wa ujauzito uliopita.

**Q: Ni sababu zipi ninazoweza kubadilisha?**

A: Punguza uzito kama una unene: hata kidogo husaidia. Fanya mazoezi angalau dakika 150 kwa wiki. Punguza vinywaji vyenye sukari na wanga uliokobolewa. Jaza nusu ya sahani yako na mboga.

**Q: Nichunguzwe lini?**

A: Kila mtu kuanzia miaka 35: kipimo cha sukari kwenye damu. Vijana wenye unene na kisababishi kingine cha hatari: pima sasa.

**Q: Naweza kuwa hatarini bila dalili?**

A: Ndiyo. Watu wengi wenye sababu za hatari za kisukari hujihisi wazima kabisa, ndiyo maana uchunguzi na tathmini za hatari zipo.

**Q: My Wellness Health inawezaje kusaidia?**

A: Tathmini ya hatari ya kisukari ya My Wellness Health (Tathmini ya shinikizo la damu na kisukari, KES 200) huangalia dalili zako, historia na mtindo wako wa maisha, na kukupa ripoti ya hatari yako pamoja na hatua zinazofuata. Mratibu wa huduma atakupigia simu ndani ya saa 2 kukusaidia kupanga uchunguzi unaohitaji katika kituo kinachofaa bajeti na mahali ulipo. Ada za tathmini hazijumuishi gharama za vipimo au mashauriano kituoni.

Ukurasa huu ni taarifa za afya za kukusaidia kuelewa hatari na hatua zinazofuata. Si utambuzi wa ugonjwa na hauchukui nafasi ya kumwona mhudumu wa afya aliyehitimu. My Wellness Health si huduma ya utambuzi: tunakusaidia kuelewa hatari yako na kukuunganisha na uchunguzi na huduma sahihi. Katika dharura, nenda hospitali iliyo karibu au piga 999 au 112. Kama unafikiria kujidhuru, piga simu Befrienders Kenya +254 722 178 177 au Kenya Red Cross bila malipo 1199.

## Sources

- [My Wellness Health](https://www.mywellnesshealth.co.ke/)
- [Diabetes and prediabetes in Kenya: Kenya STEPwise survey 2015 (BMC Public Health, 2018)](https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/track/pdf/10.1186/s12889-018-6053-x)
- [Ministry of Health Kenya, Protocols for Management of Selected NCDs at Primary Care (2025)](https://health.go.ke/sites/default/files/2025-07/FINAL_NCD%20protocols.pdf)

## Zaidi kuhusu hali hii

- [Dalili za mapema za kisukari | My Wellness Health](https://afya.mywellnesshealth.co.ke/afya/kisukari/dalili-za-mapema)
- [Jinsi ya kupunguza hatari ya kisukari | My Wellness Health](https://afya.mywellnesshealth.co.ke/afya/kisukari/kujikinga)
- [Uchunguzi wa kisukari nchini Kenya | My Wellness Health](https://afya.mywellnesshealth.co.ke/afya/kisukari/uchunguzi)